Methodiek

Deze pagina legt op hoofdlijnen uit hoe de ANBI360 AI-vindbaarheidsscore tot stand komt: wat er wordt gecontroleerd, hoe de score is opgebouwd, en, minstens zo belangrijk, wat de scan niet meet. Geen marketingtaal, geen misleiding: dit is dezelfde logica die ook daadwerkelijk in de scanner draait. De exacte controles en hun weging zijn onderdeel van het ANBI360 Implementatierapport en staan daarom niet in detail op deze pagina.

In één oogopslag

• De actieve v2-scan controleert dertien versieerbare onderdelen, verdeeld over technische bereikbaarheid, organisatiecontext en onderbouwing. Sommige onderdelen kennen een tussenniveau of worden alleen meegewogen wanneer zij betrouwbaar konden worden beoordeeld. De geldige onderdelen vormen samen een score van 100.
• De score is een diagnostische indicatie van publiek waarneembare informatie en technische voorwaarden die AI-systemen kunnen helpen uw organisatie te bereiken, te lezen en te begrijpen. De score is geen garantie op daadwerkelijke opname in een AI-antwoord, en voorspelt geen bezoek, donaties of ANBI-status.
• Elke controle is deterministisch: een vaste, herhaalbare technische check (bijvoorbeeld "bevat de pagina geldige JSON-LD"), geen AI-model dat tekst beoordeelt of interpreteert.
• De openbare benchmarkeditie gebruikt een afzonderlijke, bevroren en intern gecontroleerde groep websites. Klantvergelijkingen in het scanresultaat kunnen daarnaast actuele vergelijkingsdata gebruiken; die twee toepassingen worden niet ongemerkt door elkaar gemengd.

Wat wordt er gescand?

De scan controleert de homepage, /robots.txt, /sitemap.xml en een beperkt aantal logisch gekoppelde organisatie- en vraag-en-antwoordpagina's. Dit is geen volledige crawler die de hele website doorzoekt. Elke opvraag heeft een vaste tijd- en omvangslimiet; JavaScript wordt niet uitgevoerd. Inhoud achter interactie, cookiewalls of uitsluitend client-side scripts kan daardoor buiten de technische waarneming vallen.

De drie categorieën

De scan bestaat uit dertien versieerbare controles, verdeeld over drie categorieën. De categorievraag is een leeswijzer, geen waarneming van wat een specifiek AI-model feitelijk doet. Samen tellen alle controles op tot een score van 100. De exacte controles, hun onderlinge weging en de detectieregels maken deel uit van het ANBI360 Implementatierapport en worden hier bewust niet in detail gepubliceerd — net zoals een audit-methodiek zelden tot op controleniveau openbaar wordt gemaakt.

Niet elke controle is puur alles-of-niets: bij sommige onderdelen wordt ook gekeken naar de geldigheid en relevantie van wat gevonden wordt. De scan meet publiek waarneembare informatie en technische kenmerken; hij stelt niet vast wat een afzonderlijk AI-platform daadwerkelijk gebruikt of nodig heeft.

Vindbaarheid begint met transparantie: duidelijke, actuele en controleerbare informatie helpt mensen en geautomatiseerde systemen de organisatie beter te begrijpen. Deze scan is echter geen volledige beoordeling van transparantie, publieke verantwoording of governance. De Digitale Nulmeting onderzoekt die bredere samenhang grotendeels handmatig en op bestuurlijk niveau.

Twee harde waarschuwingen

Twee controles leveren geen punten op, maar wegen wel zwaar mee in het advies: staat er een noindex-instructie op de homepage, of bestaat de pagina zonder JavaScript vrijwel alleen uit een lege container (js_only), dan kan dit de indexering of verwerking door systemen die deze instructie respecteren of geen JavaScript uitvoeren ernstig beperken. Beide worden expliciet gemeld als belangrijk actiepunt.

Wordt de scan actief geblokkeerd door een beveiligingsdienst (bijvoorbeeld een Cloudflare-uitdaagpagina), dan krijgt de scan geen score: die eindigt met de status "mislukt" en een duidelijke uitleg, in plaats van een misleidend laag cijfer.

Onvolledige scans

Konden drie of meer onderdelen niet worden gecontroleerd (bijvoorbeeld doordat een pagina niet bereikbaar was), dan markeert de scan zichzelf als onvolledig. De score blijft zichtbaar, maar met een duidelijke melding dat niet alles kon worden gecontroleerd — in plaats van ontbrekende gegevens stilzwijgend als "in orde" te tellen.

Benchmark

De officiële eerste editie bestaat uit een afzonderlijke v2-meetbatch van 3.000 geldige hoofddomeinen uit het openbare ANBI-register van de Belastingdienst, gemeten op 22–23 augustus 2026. Niet-scanbare, uitgesloten en onzekere websites krijgen geen nulscore en worden per reden afzonderlijk verantwoord. Editie, populatie, scanversie en scoremodel worden vóór publicatie bevroren.

Deze bronkeuze bepaalt welke websites in de Benchmark meetellen; zij beperkt de doelgroep van ANBI360 niet. Ook goede doelen zonder ANBI-status kunnen de gratis websitecontrole en rapporten gebruiken. Hun resultaat kan technisch met de 3.000 onderzochte ANBI-websites worden vergeleken, maar wordt niet achteraf aan deze editie toegevoegd.

Organisaties waarvan religieuze geloofsbeoefening de primaire functie is, worden voor een beter vergelijkbaar sectorbeeld vóór de meting buiten de onderzochte groep gehouden. Geloofsgeïnspireerde hulpverlening, zorg, onderwijs en ontwikkelingswerk blijven in scope. Algemene geloofstaal leidt niet tot uitsluiting; alleen een samenhangend patroon van institutionele religieuze signalen wordt beoordeeld. Deze afbakening is geen oordeel over levensbeschouwing of digitale prestaties en verandert de brede doelgroep van ANBI360 niet.

Scanmethodiek v2 gebruikt dertien versieerbare controles met een totaal van 100 punten. Een llms.txt-bestand, een pagina op een vast AI-pad en uitsluitend FAQPage-schema zijn geen zelfstandige scorevoorwaarden. Ook een score van 100/100 biedt geen garantie op opname, vermelding of aanbeveling door een afzonderlijk AI-platform.

Voor een benchmarkbatch controleert ANBI360 vóór de inhoudelijke meting of het domein op de beheerde uitsluitingslijst staat en of robotsregels, toegangsbeveiliging of een herkenbaar machineleesbaar gebruiksvoorbehoud de meting niet toestaan. ANBI360 omzeilt geen blokkades. Een uitgesloten of niet betrouwbaar bereikbare website krijgt geen nulscore en telt niet mee in gemiddelden. De crawler maakt zich bekend als ANBI360-Scanner/1.1 en verwijst naar het scan- en benchmarkbeleid.

Een URL uit het ANBI-register wordt niet automatisch als actuele website van die organisatie beschouwd. De benchmark controleert ook de herkenbare samenhang tussen registerorganisatie, domein en publieke homepage. Een duidelijk verlopen, geparkeerd of overgenomen domein wordt uitgesloten als domein-organisatiemismatch. Bij onvoldoende zekerheid volgt eerst handmatige beoordeling. Beide situaties vallen buiten de score en geldige noemer en worden nooit als nulscore verwerkt. De editie rapporteert aantallen per uitsluitingsreden, waaronder religieuze instelling, toegangsbeperking, onbereikbaarheid, domeinmismatch en handmatige beoordeling.

De openbare benchmark bevat uitsluitend geaggregeerde resultaten. Namen, contactgegevens, individuele scores en een ranglijst van organisaties worden niet gepubliceerd. Een bevoegd vertegenwoordiger kan inzage, correctie of uitsluiting voor een volgende editie aanvragen via de bezwaarroute in het scan- en benchmarkbeleid.

De meeteenheid is één uniek uiteindelijk hoofddomein; dat is niet automatisch hetzelfde als één juridische organisatie. De interne audit bewaart redirects en meettijdstippen. De scanner beoordeelt wat via normale serververzoeken beschikbaar is: uitsluitend via JavaScript, cookiewalls of interactie geladen inhoud kan buiten beeld blijven. De onderzoeksverantwoording toont daarom niet alleen geldige scans, maar ook religieuze afbakening, dubbelen, toegangsbeperkingen, onbereikbaarheid, mismatches, reviewgevallen en mislukte scans.

Editie 1 intern gevalideerd op 23 augustus 2026: 3.000 volledige v2-metingen, 0 scoreverschillen, 0 onvolledige geldige scans, 0 status-/teksttegenstrijdigheden en 0 dubbele einddomeinen. De historische conceptmeting blijft gearchiveerd en wordt niet met Editie 1 gemengd.

Validatie v2 geslaagd op 22 augustus 2026: 100 technisch voltooide scans uit 101 pogingen, zonder scoreverschillen, onvolledige resultaten of tekst/status-tegenstrijdigheden. De dossiercontrole bevestigde 94 kandidaten en corrigeerde 6 automatische toelatingen vóór publicatie. De vooraf bepaalde tweede-reviewsubset behaalde 19 van 20 overeenstemmende beslissingen (95%). Dit is interne validatie en geen externe certificering.

Wat ANBI360 precies onderzoekt

ANBI360 onderzoekt of een geautomatiseerd systeem de website kan bereiken en lezen, of duidelijk is wie de organisatie is en of belangrijke informatie kan worden herleid. De scan meet niet of een organisatie werkelijk wordt opgenomen of genoemd door een afzonderlijk AI-platform en geeft daarvoor geen garantie.

Versiebeheer

Elke scan legt vast met welke versie van de scanmodule hij is uitgevoerd (scanversie). Wijzigt de logica van een controle, dan verandert dat oude scores niet met terugwerkende kracht: die blijven staan zoals ze berekend zijn op het moment van scannen. Adviesteksten hebben om dezelfde reden een eigen versienummer.

Wat de scan niet doet

• Geen AI-model beoordeelt of classificeert tekst; alle controles zijn technisch en deterministisch.
• Geen volledige crawler: alleen de zes genoemde vaste locaties worden bekeken, niet de hele website.
• Geen conclusie dat een FAQ-pagina ontbreekt wanneer op de homepage geen FAQPage-schema staat.
• Geen conclusie dat organisatie-informatie ontbreekt wanneer die niet op de vaste paden /ai/ of /knowledge/ staat.
• Geen WCAG-, SEO-, cybersecurity-, juridische of fiscale audit, en geen ANBI-statuscontrole.
• Geen garantie op zichtbaarheid in een specifiek AI-antwoord: externe AI-systemen bepalen zelf welke bronnen zij gebruiken.
• Geen gekalibreerde scorebanden op basis van een representatieve dataset — daarvoor is meer scanvolume nodig dan er nu is.

Een fout melden

Vermoedt u een feitelijke of technische fout in een scanresultaat? Mail dan naar contact@matthiaszomer.com met het scan-ID, de URL en een korte toelichting. We onderzoeken of het resultaat reproduceerbaar is en corrigeren waar nodig de scanner of de rapportage. Een aantoonbare fout wordt onderscheiden van een verschil van methodologische voorkeur. Een gepubliceerde benchmarkeditie wordt nooit stil gewijzigd; materiële correcties krijgen een versienummer en wijzigingsnotitie.

Wilt u meer weten over wat er precies wordt gecontroleerd en hoe een score kan worden verbeterd? Bekijk het kenniscentrum of lees de veelgestelde vragen.